Het gedrag van de toerist wordt beïnvloed door verschillende omgevingsfactoren. De rol van toerisme en vrije tijd is in de loop der jaren sterk veranderd, onder invloed van sociale, culturele en economische trends en ontwikkelingen. We gaan hier niet in op de bekende algemene trends. Iedereen weet zo langzamerhand wel dat Nederland aan het vergrijzen is, de digitale wereld in razend tempo groter wordt, sociale media de hype is, we getroffen zijn door een economische crisis en dat in de toekomst alles zal gaan draaien om het evenwicht tussen ecologie en economie. Wel gaan we in op een aantal elementen die in deze ontwikkelingen opvallen. Hiervoor is vooral gebruik gemaakt van diverse uitgaven van ANWB en de trendbriefings van Trendwatching.com.
Laatst bijgewerkt: 6 juli 2011
Feminisering
De maatschappij ‘vervrouwelijkt’. Dit is onder andere op te maken uit de zachtere waarden en het feit dat emotie, beleving en gevoel steeds belangrijker worden. Ook bij mannen. Er vindt een verschuiving plaats in waarden: welzijn komt voor welvaart en kwaliteit komt voor kwantiteit.Daarnaast vormt de vrouw een belangrijke doelgroep. Vrouwenmarketing staat vandaag de dag volop in de belangstelling. Markten die voorheen typische ‘mannen markten’ waren, zoals ICT, technologie en de autobranche vervrouwelijken langzaam. De vrouw wordt steeds vaker bij het innovatieproces betrokken. Tevens is de vrouw degene die in de meeste gevallen de vakantiebestemming uitkiest.
Social-lites
In 2011 zal mond-tot-mond reclame en aanbevelingen van producten nog afhankelijker worden van de sociale media. Trendwatching.com benoemt de social-lites: mensen die heel actief bezig zijn met het becommentariëren, fan van zijn, mixen, aanbevelen en delen van informatie en beelden, zowel naar hun vrienden als ‘de rest van de wereld’. Social-lites ontlenen status aan hun actieve online gedrag, in de huidige kenniseconomie zijn zij immers een actieve makelaar in kennis en informatie. Bedrijven kunnen al deze sociale activiteiten goed gebruiken en inzetten. Het STRP Art & Technology Festival in Eindhoven is hier een goed voorbeeld van. Consumenten konden tijdens het bezoeken van het festival kunstwerken beoordelen (raten) via een polsbandje. Deze informatie wordt verzameld in tag-clouds zodat andere consumenten kunnen zien welke kunstwerken het meest populair zijn.
Meer weten? Zie de trendbriefing over de F-Factor in de rechterkolom.
Random acts of kindness
Consumenten willen authenticiteit, een menselijke invloed in een product en dit kan volgens Trendwatching.com bij uitstek door ‘Random Acts of Kindness’. Aanbieders kunnen hier op inspelen door de consument te verrassen met persoonlijke aandacht. De steeds groter wordende, digitale, sociale netwerken van de consument bieden een perfect platform waarop de geluksvogel zijn of haar ervaringen zal delen. Hiermee wordt gratis publiciteit gegenereerd. Zo las KLM onlangs op Twitter dat één van de passagiers een PSV wedstrijd zou missen omdat hij met KLM een reis naar New York zou maken. Het ‘Surprise Team’ van KLM deed hem een Lonely Planet gids van New York cadeau waarin alle voetbalcafés blauw gemarkeerd waren en dit leverde veel positieve publiciteit over KLM op.
Meer weten? Zie de trendbriefing over Random acts of kindness in de rechterkolom.
Prijzengekte
Consumenten zijn altijd gek geweest op speciale aanbiedingen en kortingen, maar met de komst van nieuwe technologieën en diensten voorspelt Trendwatching.com een totale prijzengekte. Consumenten zijn continu online, wanneer ze interessante deals opmerken verspreiden ze dit razendsnel via hun sociale netwerk. Ook maken ze in steeds grotere mate deel uit van exclusieve netwerken of groepen die speciale deals ontvangen of deze eisen. Daarnaast zorgen mobiele applicaties ervoor dat de consument tijdig op de hoogte is of automatisch wordt gesteld op het moment dat er koopjes te vinden zijn en kunnen ze gemakkelijk prijzen vergelijken op het net. Een voorbeeld is Amazon.com, dat onlangs een iPhone app publiceerde waarmee consumenten prijzen kunnen vergelijken door een barcode te scannen van een product, een foto ervan te maken of door de naam te zeggen. Kortingsbonnen uit de krant knippen is verleden tijd, we staan binnenkort met onze mobiel in de hand aan de kassa om kortingen te krijgen.
Eco-superior
De grootste uitdaging voor overheden, consumenten en bedrijven is en blijft de zoektocht naar een meer milieuvriendelijke, duurzame maatschappij en economie. Wanneer we het hebben over de ‘groene consumptie’ verwacht trendwatching.com een groei in eco-superior producten: producten die niet alleen eco-vriendelijk zijn, maar daarnaast superieur zijn aan reguliere producten van gevestigde merken. Superieur in de zin van functionaliteiten, design en prijs. Want hoewel 40% van de consumenten aangeeft dat zij bereid zijn groene producten te kopen, doet slechts 4% dit daadwerkelijk wanneer de kans geboden wordt. De sleutel tot succes is dat consumenten niet eens hoeven te weten dat zij meer milieuvriendelijke producten gebruiken; het product moet eco-superior zijn, dus beter dan andere producten én ook nog eco-vriendelijk.
Het Nieuwe Werken en andere vrijetijdsbeleving
Het ‘Nieuwe Werken’ is een begrip dat je steeds vaker tegenkomt. Het is een antwoord op de negen tot vijf cultuur, die niet meer past in de kenniseconomie van de 21e eeuw. Er kan altijd en overal worden gewerkt door het soort werk dat wordt verricht (voornamelijk ‘hoofdwerk’), de globalisering (24-uurs economie) en de technologische innovaties (bijvoorbeeld via internet vergaderen, massale opkomst smartphones). Door de markt wordt op verschillende manieren op deze trend gereageerd: flexibiliteit aan het loket en in bestuurs- en beleidsfuncties van de overheid en supermarkten en retailwinkels die op zondag de deuren openen. Deze trend kan een enorme verschuiving in onze tijdsbesteding betekenen. Daarnaast zijn door deze flexibilisering en de technologische innovaties werk en vrije tijd steeds meer verweven geraakt. Men is altijd bereikbaar en het werk en de thuisbasis zijn daardoor nooit ver weg. Anderzijds is een weerstand op te merken tegen deze permanente bereikbaarheid, die zich kan uiten in complete onbereikbaarheid tijdens vakanties. Een andere trend die opvalt in de vrijetijdsbeleving is dat men zich steeds meer thuis voelt op vreemde locaties. Doordat er zoveel kennis opgedaan kan worden over onbekende bestemmingen in combinatie met goede voorzieningen ter plaatse, voelen we ons snel ergens op ons gemak. Ver weg wordt hierdoor een relatief begrip. Ten slotte heeft thuis blijven een positiever imago gekregen. Sommige mensen besteden het geld liever aan bijvoorbeeld een verbouwing of genieten van heerlijk twee tot drie weken thuis zijn met het gezin.
Simplifying life
Simple is better! Minder is meer… Consumenten zijn op zoek naar meer eenvoud in producten en diensten. De `simple`-trend is al een tijdje aan de gang. Vanaf 2005 is er al een groei te zien in het aantal nieuwe producten dat de woorden `simple` of `simplicity` in de product- of merknaam gebruikt. Consumenten hebben een broertje dood aan het lezen van (dikke) handleidingen. Maar ze willen vóór de koop net zo min eindeloos informatie zoeken voordat zij een product aanschaffen. Én zij willen niet te veel keus hebben. Een verwarde consument wordt onzeker en raakt gestrest, en is minder tevreden. Gemak is bij de aanschaf van de nodige producten een belangrijker keuzefactor dan de prijs… Een deel van de klanten is bereid meer voor gemak te betalen. Vooral de dagelijkse dienstverlening moet eenvoudig zijn. Begrijpelijke producten, een toegankelijke organisatie, duidelijke korte processen, gewoon doen wat je belooft. Geen verrassingen. De structuren en het commercieel aanbod van bedrijven zijn vaak te complex en onoverzichtelijk. Deze overcomplexiteit maakt de markt rijp voor producten en diensten die het leven eenvoudig(er) maken of de beslissing voor je nemen.
Feeling safe
De huidige consument voelt zich thuis het meest veilig en op z`n gemak: my home is my castle. Buiten – op straat, in het openbaar vervoer – voelt men zich minder prettig door (zinloos) geweld, agressiviteit, overlast. Het vertrouwen in politiek, overheid en bedrijfsleven heeft daarnaast een knauw gekregen, slaat hier en daar zelfs om in argwaan, en versterkt het gevoel dat consumenten zélf – met elkaar – aan het stuur willen zitten. Er is meer behoefte aan een gevoel van veiligheid, intimiteit, het gevoel beschermd te worden en peace of mind. Thuis zijn gééft dat gevoel: een bekende, veilige omgeving. Thuis zijn biedt daarnaast vaak een baken van rust waar men kan ontsnappen aan de hectiek van buiten. Binnenshuis zijn we inmiddels van alle gemakken voorzien en proberen we het onszelf zo aangenaam mogelijk te maken met behulp van de meest luxe, geavanceerde producten. Waar we vroeger de deur voor uit moesten, hebben we nu allemaal in huis: home cinema, espressomachine, biertap…
Creating experiences
Je eigen wereld creëren, op zoek naar je eigen identiteit en authentiek zijn, daar draait het tegenwoordig om. Met behulp van `customizing` maak je een product of dienst tot zelfs je werk passend, gepersonaliseerd, op maat. Ons drukke leven gaat steeds meer parten spelen. We zouden het liefst willen onthaasten, maar we slagen daar eenvoudigweg niet in. Welbevinden speelt een grote rol, maar ook dat moet ingepast worden in de drukke agenda… Want vreemd genoeg hebben we meer vrije tijd dan vroeger, maar doordat we méér willen doen, hebben we het gevoel, dat we juist te weinig vrije tijd hebben. Naast wellness – ook spiritueel – staat zelfontplooiing hoog op onze agenda`s. Jezelf nog verder ontplooien is belangrijk. Je leven lang leren wordt daadwerkelijk in de praktijk gebracht. Groeien als mens is daar een belangrijk onderdeel van. De mogelijkheden die Het Nieuwe Werken belooft te bieden – flexibilisering van de arbeid – maken dit alleen nog maar méér mogelijk. Buiten (natuur, winkelen) wordt belangrijker, maar ook binnen (entertainment, gaming). Graag in combinatie met iets (authentieks) beleven en doen. De vrije tijd moet welbesteed zijn, een mooie ervaring, je wilt er het liefst ook nog over kunnen verhalen. Men wil méér dan een product.