Ga direct naar


Airbnb in Zeeland: zijn we er klaar voor?

Foto Airbnb Domburgvrijdag 03 juni 2016

Het is net een sprookje. Twee jongens die noodgedwongen hun woonruimte moeten verhuren ontwikkelen een website. Vijf jaar later heeft Airbnb een waarde van 25 miljard euro en verdienen de eigenaren 3,3 miljard euro per jaar. Innovatie uit het schoolboekje. Maar wat betekent Airbnb voor Zeeland en kleven er ook nadelen aan dit platform?

Door Jorrit Bijl

Airbnb; een sociaal online platform waar mensen die ruimte bieden worden verbonden met mensen die ruimte zoeken om te verblijven. In deze zogeheten marktplaats rekent Airbnb een toeslag over zowel de service van de boeking (9-12% voor de gast) als wel over het betalingsproces (3% voor de aanbieder). Dit businessmodel met weinig controle is grotendeels gebaseerd op vertrouwen. Vertrouwen dat middels reviews op de website wordt gegenereerd 1,2.

Airbnb is vergelijkbaar met een bedrijf als UBER. Beide bieden een digitaal netwerk, maar waar traditionele netwerken dit alleen openstelden voor bedrijven, is het netwerk van Airbnb en UBER ook toegankelijk voor particulieren. Iedereen, mits zij in het bezit zijn van woonruimte, kan met een muisklik aansluiten bij het netwerk van Airbnb. Tekenend voor dit soort People2People netwerken is dat zij razendsnel groeien in omvang, doordat zij niet aan langzame productprocessen vastzitten 1,3.

Waar de twee jongens begonnen met een enkele kamer en drie luchtbedden telt de website nu 1,5 miljoen accommodaties verspreid over 190 landen, met naar schatting 80 miljoen overnachtingen in 2015. In Amsterdam verdienden 11.000 woningeigenaren ruim 100 miljoen euro aan verhuur. 3,65% van het totaal aantal woningen binnen de Amsterdamse ring wordt aangeboden op Airbnb. Dit is aanzienlijk hoger dan bijvoorbeeld New York en Londen (1,06% en 1,72%) 1,3.

Maar het aanbod van Airbnb bevindt zich niet alleen in grootstedelijk gebied, al liggen de verhoudingen in landelijke regio’s anders. Zeeland telt 704 ruimtes, een aanzienlijk lager aandeel van 0,39% van het totaal aantal woningen in Zeeland 4. Hiervan wordt 38 procent meer dan 60 nachten per jaar verhuurd. Gemeente Veere is met 206 listings de absolute koploper in Zeeland, gevolgd door Schouwen-Duiveland (117) en Sluis (104). Het Airbnb-aanbod in de gemeenten Kapelle (13), Terneuzen (13), Hulst (14) en Reimerswaal (16) is heel beperkt.


Bron: Inside Airbnb

Kijkend naar het aantal airbnb's per duizend huishoudens gaat Amsterdam ook weer op kop 5. Maar de rest van de top-tien ziet er heel anders uit: vooral gemeenten aan de kust, zoals de Waddeneilanden en kustgemeenten als Veere, Bergen en Zandvoort. De gemeente Veere telt 22,1 airbnb’s per duizend huishoudens, in de gemeente Sluis is die ratio 9,2 en in de gemeente Terneuzen slechts 0,5.



“Live like a local” is het credo van Airbnb. Dát is volgens het bedrijf waarin het Airbnb aanbod zich onderscheidt van regulier toeristisch aanbod, doordat je verblijft op authentieke locaties en als gast direct in contact staat met de eigenaar kom je op plekken die alleen bekend zijn bij de locals. Het Airbnb-netwerk biedt de consument enorme keuzemogelijkheid, maar het primaire voordeel voor de consument is het relatief goedkope aanbod. Voor regio’s betekent het een meer elastisch verblijfsrecreatief aanbod, geen nieuwe hotels of bungalowparken, maar gebruik maken van bestaande woonruimte 1,3.

Maar waar eerst iedereen Airbnb als innovatie omarmde, zijn er tegenwoordig ook negatieve geluiden te horen. Zo berichtte NOS afgelopen week over de overlast die Airbnb gangers in Amsterdam veroorzaken. Daarnaast is het vreemd dat regels en beleid die voor de verblijfsrecreatie gelden, zoals o.a. brandveiligheid en toeristenbelasting, niet van toepassing zijn voor Airbnb. De aanbieder van tijdelijke woonruimte is eigenlijk commercieel ondernemer zonder zich te registreren bij de KvK . Uit onderzoeken van NRC Q en RTL Z blijkt daarnaast dat weinig verhuurders de inkomsten opgeven bij de belastingdienst. Eigenlijk is er sprake van oneerlijke concurrentie, en deze concurrentie geldt met name voor de verblijfsrecreatie in het lagere segment 1,2,3.

Een ander belangrijk punt van kritiek is de transparantie van Airbnb. Gemeente Amsterdam, die als één van de weinigen rechtstreeks toeristenbelasting heft bij Airbnb, moet het bedrijf op haar eerlijke blauwe ogen geloven dat ze dit eerlijk doen. Dat hierover twijfel ontstaat, komt door onderzoeken zoals die van Cox en Slee van InsideAirbnb, waarin zij concludeerden dat Airbnb de gemeenteraad van New York had misleid door gemanipuleerde data 1. Andere gemeenten, zoals Veere en Schouwen-Duiveland, spannen zich in om zelf het aanbod op Airbnb in kaart te brengen, zodat zij toeristenbelastingen kunnen heffen via de eigenaren.

Innovaties in de deeleconomie groeien razendsnel. In Zeeland is dit het meest zichtbaar met de snelle groei van het aanbod van Airbnb. Zulke ontwikkelingen gebeuren zo snel, dat (lokale) overheden nauwelijks de mogelijkheid hebben zich over de effecten te buigen. Het is dan ook belangrijk om meer inzicht te krijgen in het aanbod van zulke innovaties en de effecten ervan voor het bestaande (toeristische) aanbod. Met zulke inzichten kunnen overheden een beleidsinstrumentarium ontwikkelen dat hierbij past, dat ruimte biedt aan innovatie en ook een gelijk speelveld creëert voor alle ondernemers.

x

Een blog door Jorrit Bijl en Diana Korteweg Maris

Bronnen

1  Milikowski, F. (3 april 2016). Een luchtbedje met ontbijt. Onderzoek: de macht van Airbnb. De Groene Amsterdammer.  
2  Zervas, G., Proserpio, D., & Byers, J. (2015). The rise of the sharing economy: Estimating the impact of Airbnb on the hotel industry. Boston U. School of Management Research Paper, No 2013-16.
Oskam, J. & Boswijk, A. (2016). AirBNB: the future of networked hospitality businesess. Journal of tourism futures. Vol.2 (1), 22-42.
4  InsideAirbnb.com
5  Vermanen, J. & M. van den Bos (27 mei 2016) Airbnb aan de kust: Woningdelen verovert de periferie van Nederland. Nu.nl.

« Terug




Snelkoppelingen

Bookmark and Share